ფოტო: Mostafameraji / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

სულიერი თბილისი — 2 სექტემბერი · ექვსი ტრადიციის კალენდარი

ლოგო, რომელიც წარმოადგენს შენის ბრენდს — თბილისი
ირინა დათაშვილი
მთავარი რედაქტორი — შენი თბილისი. ზედამხედველობს რედაქციულ სტანდარტებს, წყაროების გადამოწმებას და გუნდის მუშაობას.

სულიერი კალენდარი თბილისისთვის — 2 სექტემბერი: ნამაზის ხუთი დროი (მაღრიბი 19:40), უახლოესი საეკლესიო დღესასწაული — ღვთისმშობლის შობა 19 დღეში.

სულიერი თბილისი — 2 სექტემბერი
10:27 · 23:33 · ექვსი ტრადიცია — ერთი ქალაქი
საქართველო საუკუნეების განმავლობაში სხვადასხვა რწმენის ადამიანების საერთო სახლია. თბილისის ძველ ქალაქში ექვსი ტაძარი დგას — ერთმანეთისგან რამდენიმე წუთის სავალზე. ეს გვერდი ყოველ დილით ექვსივეს ერთად წარმოგიდგენთ: დროები, დღესასწაულები და მათი ისტორიები.
სამების საკათედრო ტაძარი

ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია

სამების საკათედრო ტაძარი · 2004
დღეს · ღვთისმსახურება
დღეს დიდი დღესასწაული არ არის · დიდი მარხვა არ მიმდინარეობს.
დილის წირვა (ყოველდღე)09:00
საკვირაო ლიტურგია09:00
მწუხრი (საღამოს)17:00
მოახლოებული დღესასწაულები
ღვთისმშობლის შობა — 21 სექტემბერი · 19 დღეში
ღვთისმშობლის დაბადების დღესასწაული — საეკლესიო წლის პირველი დიდი დღესასწაული.
ჯვართამაღლება — 27 სექტემბერი · 25 დღეში
ჯვრის პოვნისა და ამაღლების ხსოვნა IV საუკუნეში, დედოფალ ელენეს მიერ.
ავლაბარი, ელიას გორა ღიაა ყოველდღე სტუმრები მისასალმებელია გახსენი რუკაზე
წმინდა სამების ტაძარი ელიას გორაზე მართლმადიდებელი სამყაროს ერთ-ერთი უდიდესი ტაძარია — მთელი ერის შემოწირულობით აშენდა და დღეს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის საკათედროა.
საქართველოს ეკლესიის კალენდრით · საათები საორიენტაციოა — დააზუსტეთ ტაძარში
ჯუმა მეჩეთი

მუსლიმური თემი

ჯუმა მეჩეთი · 1895
დღევანდელი ნამაზის დროები
ფაჯრი04:49
ზუჰრი13:05
ასრი16:46
მაღრიბი19:40
იშა21:05
ჰიჯრით: 20-03-1448 · Diyanet-ის მეთოდი
კალენდარი
ჯუმა — პარასკევის საერთო ლოცვა — ყოველ პარასკევს
რამადანის დასაწყისი — 7 თებერვალი* · 158 დღეში
წმინდა თვის დასაწყისი — გარიჟრაჟიდან მზის ჩასვლამდე მარხვა, ლოცვა და მოწყალება.
ეიდ ალ-ფიტრი (რამაზან-ბაირამი) — 9 მარტი* · 188 დღეში
რამადანის დასრულების სამდღიანი ზეიმი — საერთო ლოცვა, სტუმრობა და საჩუქრები.
ბოტანიკურის ქუჩა 32 ხუთივე ნამაზზე სტუმრები მისასალმებელია ლოცვებს შორის გახსენი რუკაზე
აბანოთუბნის ჯუმა მეჩეთი მსოფლიოში იშვიათი მაგალითია: სუნიტები და შიიტები ერთ ჭერქვეშ ლოცულობენ — თბილისური შემწყნარებლობის ცოცხალი სიმბოლო ნარიყალას ძირში.
*მთვარის კალენდარზე დამოკიდებული თარიღები ადგილობრივ თემში ზუსტდება
თბილისის დიდი სინაგოგა

ებრაული თემი

თბილისის დიდი სინაგოგა · 1911
ამ კვირას
შაბათის დაწყება — პარასკევს19:11
ჰავდალა — შაბათს20:10
კვირის საკითხავი (პარაშა): Nitzavim-Vayeilech · פרשת נצבים־וילך
ებრაული კალენდრით: 20 Elul 5786 · כ׳ בֶּאֱלוּל תשפ״ו
კალენდარი
როშ ჰა-შანა — 12 სექტემბერი · 10 დღეში
ებრაული ახალი წელი და სინანულის ათი დღის დასაწყისი; სინაგოგაში შოფარს უკრავენ, სუფრაზე ვაშლი თაფლით მიირთმევა — „ტკბილი წლისთვის".
შაბათი — ყოველ კვირას
შესვენების კვირეული დღე — შესაქმის მეშვიდე დღის ხსოვნა. ორი სანთლის დანთება მას „ესალმება", ჰავდალა (ღვინო, სანელებლები, ალი) კი „ეთხოვება" — სიტყვა „განშორებას" ნიშნავს.
კოტე აფხაზის ქუჩა 45-47 შაბათობით და დღესასწაულებზე სტუმრები მისასალმებელია გახსენი რუკაზე
ქართველი ებრაელობა 26 საუკუნეს ითვლის — და საქართველო ამაყობს ისტორიით, რომელშიც ანტისემიტიზმს თითქმის კვალი არ დაუტოვებია. დიდი სინაგოგა ახალციხელმა ებრაელებმა ააგეს და დღემდე მოქმედია.
Hebcal-ის კალენდრით
წმ. პეტრესა და პავლეს ეკლესია

კათოლიკური თემი

წმ. პეტრესა და პავლეს ეკლესია · 1870
ღვთისმსახურება
დღეს დიდი დღესასწაული არ არის.
საკვირაო წირვა11:00
წირვა სამუშაო დღეებში18:00
კალენდარი (გრიგორიანული)
ყველა წმინდანის დღე — 1 ნოემბერი · 60 დღეში
ყველა წმინდანის საერთო ხსენების დღე — 1 ნოემბერს; ბევრ ქვეყანაში ოჯახები საფლავებს სანთლებით ანათებენ.
ადვენტის დასაწყისი — 29 ნოემბერი · 88 დღეში
შობის მოლოდინის ოთხკვირიანი პერიოდის დასაწყისი — ყოველ კვირას ადვენტის გვირგვინზე ერთი სანთელი ინთება.
ივ. ჯავახიშვილის ქუჩა 55 წირვის დროებში წირვა ქართულადაც და ინგლისურადაც გახსენი რუკაზე
საბჭოთა პერიოდში საქართველოში მოქმედი ერთადერთი კათოლიკური ეკლესია იყო — პატარა, მაგრამ ურყევი თემი, რომელიც დღეს თბილისის მრავალფეროვნების განუყოფელი ნაწილია.
საათები საორიენტაციოა — დააზუსტეთ ეკლესიაში
სურბ გევორგის ეკლესია

სომხური სამოციქულო ეკლესია

სურბ გევორგის ეკლესია · 1251
ღვთისმსახურება
დღეს დიდი დღესასწაული არ არის.
სურბ პატარაგი (ლიტურგია) — კვირას11:00
კალენდარი (სომხური ეკლესიისა)
ჯვრის ამაღლება (სომხ.) — 13 სექტემბერი · 11 დღეში
სომხური ეკლესიის ხუთი მთავარი დღესასწაულიდან ერთ-ერთი — 14 სექტემბერთან უახლოეს კვირას.
შობა და ნათლისღება (სომხ.) — 6 იანვარი · 126 დღეში
სომხური ეკლესია შობასა და ნათლისღებას ერთად, 6 იანვარს ზეიმობს — უძველესი ქრისტიანული წესით.
მეიდანი, სამღებროს ქუჩა კვირას და დღესასწაულებზე სტუმრები მისასალმებელია გახსენი რუკაზე
სომხეთმა ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგიად 301 წელს მიიღო — პირველმა მსოფლიოში. მეიდანთან მდგარი სურბ გევორგი საქართველოში სომხური ეპარქიის კათედრაა; აქვეა განთქმული აშუღის, საიათნოვას საფლავი.
საათები საორიენტაციოა — დააზუსტეთ ეკლესიაში
ანჩისხატის ბაზილიკა

უძველესი თბილისი

ანჩისხატის ბაზილიკა · VI ს.
ღვთისმსახურება
მისდევს საქართველოს ეკლესიის კალენდარს — დღესასწაულები ქართული ეკლესიის თავშივეა.
დილის წირვა09:00
მწუხრი17:00
კალენდარი
ღვთისმშობლის შობა — 21 სექტემბერი · 19 დღეში
ღვთისმშობლის დაბადების დღესასწაული — საეკლესიო წლის პირველი დიდი დღესასწაული.
ნიკოლოზობა — 19 დეკემბერი — ტაძრის დღესასწაული
წმინდა ნიკოლოზის ხსენება — მოგზაურთა და ბავშვთა მფარველისა; თბილისში მრავალი ეკლესია ატარებს მის სახელს.
შავთელის ქუჩა ღიაა ყოველდღე თბილისის უძველესი ეკლესია გახსენი რუკაზე
ანჩისხატი თბილისის უძველესი შემორჩენილი ეკლესიაა — VI საუკუნეში, ქალაქის დაარსების ხანაში აიგო. მისი გუნდი ძველი ქართული საგალობლების ცოცხალი ტრადიციის მთავარი მცველია.

სტუმრებისთვის — მცირე ლექსიკონი

ფაჯრი — განთიადის ლოცვა · ზუჰრი — შუადღის · ასრი — ნაშუადღევის · მაღრიბი — მზის ჩასვლის · იშა — ღამის · ჯუმა — პარასკევის საერთო ლოცვა · ჰიჯრი — ისლამური კალენდარი · შაბათი — შესვენების კვირეული დღე, პარასკევის საღამოდან · ჰავდალა — შაბათის დასრულების რიტუალი · პარაშა — თორის კვირეული საკითხავი · სურბ პატარაგი — სომხური ლიტურგია · მარხვა — თავშეკავებisა და მომზადების პერიოდი · წირვა — საეკლესიო ღვთისმსახურება

ერთი დღე ლოცვის რიტმში — რას ნიშნავს ხუთი ნამაზი

ვინც ამ ტრადიციას გვერდიდან უყურებს — ასე გამოიყურება თქვენი მუსლიმი მეზობლის დღე:
ფაჯრი · 04:49
დღე იწყება მანამ, სანამ სამყარო გაიღვიძებს — პირველი ფიქრი სიჩუმეში.
ზუჰრი · 13:05
დღის პიკზე შეჩერება — შეხსენება, რომ საქმეზე დიდი რაღაც არსებობს.
ასრი · 16:46
დღე მწიფდება — მადლიერების პაუზა, სანამ საღამო მოვა.
მაღრიბი · 19:40
მზე მთებს ეფარება — და დღე მადლობით სრულდება.
იშა · 21:05
ბოლო ლოცვა დღეს მშვიდად ხურავს — ძილის წინ სამყაროსთან შერიგება.
მსგავსი რიტმი ყველა ტრადიციას აქვს: ებრაული შაბათი კვირას აჩერებს, საეკლესიო ზარები დღეს ლოცვის საათებად ყოფდნენ. სხვისი რწმენის რიტმის ცოდნა — მეზობლის პატივისცემის პირველი ნაბიჯია.
დღის სულიერი ცოდნა · №7
რას ნიშნავს „ჯუმა"?
არაბულად „შეკრებას" — პარასკევის საერთო ლოცვაა ქადაგებით (ხუტბა), კვირის მთავარი საერთო მომენტი მეჩეთში.
ყოველ დღე — ახალი მიკრო-გაკვეთილი · ხვალ: „რატომ ინთება ხანუკაზე რვა სანთელი?”

მოახლოებული სულიერი დღეები — და რას ნიშნავს თითოეული

● 4 სექტემბერი · 2 დღეში
შაბათის დასაწყისი — 19:11
შესვენების კვირეული დღე — შესაქმის მეშვიდე დღის ხსოვნა. ორი სანთლის დანთება მას „ესალმება", ჰავდალა (ღვინო, სანელებლები, ალი) კი „ეთხოვება" — სიტყვა „განშორებას" ნიშნავს.
● 12 სექტემბერი · 10 დღეში
როშ ჰა-შანა (Rosh Hashana)
ებრაული ახალი წელი და სინანულის ათი დღის დასაწყისი; სინაგოგაში შოფარს უკრავენ, სუფრაზე ვაშლი თაფლით მიირთმევა — „ტკბილი წლისთვის".
● 13 სექტემბერი · 11 დღეში
ჯვრის ამაღლება (სომხ.)
სომხური ეკლესიის ხუთი მთავარი დღესასწაულიდან ერთ-ერთი — 14 სექტემბერთან უახლოეს კვირას.
● 21 სექტემბერი · 19 დღეში
ღვთისმშობლის შობა
ღვთისმშობლის დაბადების დღესასწაული — საეკლესიო წლის პირველი დიდი დღესასწაული.
● 27 სექტემბერი · 25 დღეში
ჯვართამაღლება
ჯვრის პოვნისა და ამაღლების ხსოვნა IV საუკუნეში, დედოფალ ელენეს მიერ.
● 1 ნოემბერი · 60 დღეში
ყველა წმინდანის დღე
ყველა წმინდანის საერთო ხსენების დღე — 1 ნოემბერს; ბევრ ქვეყანაში ოჯახები საფლავებს სანთლებით ანათებენ.
* მთვარის კალენდარზე დამოკიდებული თარიღი — ადგილობრივ თემში ზუსტდება

როგორ მზადდება ეს გვერდი

წყაროები ღიაა: ნამაზის დროები — Diyanet-ის მეთოდით; ებრაული კალენდარი — Hebcal; მართლმადიდებლური, კათოლიკური და სომხური თარიღები — ჩვენივე კალენდრული გამოთვლით.
თანასწორობა: ექვსივე ტრადიცია ერთნაირი პატივისცემით არის წარმოდგენილი; განმარტებები აღწერითია და არა სარწმუნოებრივი.
რეკლამა ამ გვერდზე არ არის — რედაქციული გადაწყვეტილებით.
საბოლოო წყარო ყოველთვის თქვენი სასულიერო პირია — ჩვენ მხოლოდ კალენდარი ვართ.

ხშირი კითხვები

რომელ საათზეა დღეს მაღრიბი თბილისში?

დღეს, 2 სექტემბერიs — 19:40-ზე.

როდის იწყება შაბათი ამ კვირას თბილისში?

პარასკევს, სანთლების დანთება 19:11-ზე; ჰავდალა — შაბათს, 20:10-ზე.

რას ნიშნავს ღვთისმშობლის შობა და როდის არის?

ღვთისმშობლის დაბადების დღესასწაული — საეკლესიო წლის პირველი დიდი დღესასწაული. წელს — 21 სექტემბერიs, 19 დღეში.

სად არის მეჩეთი, სინაგოგა და ეკლესიები თბილისში?

ექვსივე ტაძარი ძველ თბილისშია, ერთმანეთისგან რამდენიმე წუთის სავალზე — ფოტოები, მისამართები და რუკის ბმულები ზემოთ, თითოეულ თავშია.

განახლდება დღეში ერთხელ, დილით · ექვსივე ტრადიცია თანაბარი პატივისცემით · რეკლამა ამ გვერდზე არ არის · მისამართები და საათები საორიენტაციოა

გაუზიარეთ ეს სტატია
მიჰყევით:
მთავარი რედაქტორი — შენი თბილისი. ზედამხედველობს რედაქციულ სტანდარტებს, წყაროების გადამოწმებას და გუნდის მუშაობას.