ფოტო: Ryzhkov Sergey / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

სულიერი თბილისი — 10 აგვისტო · ექვსი ტრადიციის კალენდარი

ლოგო, რომელიც წარმოადგენს შენის ბრენდს — თბილისი
ირინა დათაშვილი
მთავარი რედაქტორი — შენი თბილისი. ზედამხედველობს რედაქციულ სტანდარტებს, წყაროების გადამოწმებას და გუნდის მუშაობას.

სულიერი კალენდარი თბილისისთვის — 10 აგვისტო: ნამაზის ხუთი დროი (მაღრიბი 20:27), უახლოესი საეკლესიო დღესასწაული — ფერისცვალება 9 დღეში.

სულიერი თბილისი — 10 აგვისტო
10:17 · 00:20 · ექვსი ტრადიცია — ერთი ქალაქი
საქართველო საუკუნეების განმავლობაში სხვადასხვა რწმენის ადამიანების საერთო სახლია. თბილისის ძველ ქალაქში ექვსი ტაძარი დგას — ერთმანეთისგან რამდენიმე წუთის სავალზე. ეს გვერდი ყოველ დილით ექვსივეს ერთად წარმოგიდგენთ: დროები, დღესასწაულები და მათი ისტორიები.
ღვთისმშობლის შობის საკათედრო ტაძარი

ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია

ღვთისმშობლის შობის საკათედრო ტაძარი · 1903
დღეს · ღვთისმსახურება
დღეს დიდი დღესასწაული არ არის · დიდი მარხვა არ მიმდინარეობს.
დილის წირვა (ყოველდღე)09:00
საკვირაო ლიტურგია09:00
მწუხრი (საღამოს)17:00
მოახლოებული დღესასწაულები
ფერისცვალება — 19 აგვისტო · 9 დღეში
თაბორის მთაზე ქრისტე სამი მოწაფის თვალწინ ღვთაებრივი ნათლით „იცვალა ფერი". საქართველოში ამ დღეს ახალ მოსავალს — ყურძენსა და ხილს — აკურთხებენ.
მარიამობა — 28 აგვისტო · 18 დღეში
ღვთისმშობლის მიწიერი ცხოვრებიდან მშვიდი გამოთხოვების — მიძინების — დღე; საქართველოში ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი დღესასწაულია.
ჭავჭავაძის ქუჩა ღიაა ყოველდღე სტუმრები მისასალმებელია გახსენი რუკაზე
ეს ტაძარი თავად არის შემწყნარებლობის ისტორია: ზუბალაშვილებმა კათოლიკურ ეკლესიად ააგეს, 1989 წლიდან კი მართლმადიდებლური საკათედროა — ორი ტრადიციის მემკვიდრეობა ერთ ქვაში.
საქართველოს ეკლესიის კალენდრით · საათები საორიენტაციოა — დააზუსტეთ ტაძარში
ორთა ჯამე

მუსლიმური თემი

ორთა ჯამე · 1866
დღევანდელი ნამაზის დროები
ფაჯრი04:28
ზუჰრი13:24
ასრი17:16
მაღრიბი20:27
იშა22:01
ჰიჯრით: 27-02-1448 · Diyanet-ის მეთოდი
კალენდარი
ჯუმა — პარასკევის საერთო ლოცვა — ყოველ პარასკევს
მავლიდი — 24 აგვისტო* · 14 დღეში
მუჰამედ წინასწარმეტყველის დაბადების ხსოვნა — ლოცვით, საგალობლებით და მოწყალებით; ტრადიციები თემებში განსხვავდება.
რამადანის დასაწყისი — 6 თებერვალი* · 180 დღეში
წმინდა თვის დასაწყისი — გარიჟრაჟიდან მზის ჩასვლამდე მარხვა, ლოცვა და მოწყალება.
ქუთაისის ქუჩა 33 ხუთივე ნამაზზე სტუმრები მისასალმებელია ლოცვებს შორის გახსენი რუკაზე
ორთა ჯამე — „შუა მეჩეთი" — სამი ისტორიულიდან ერთადერთი შემორჩენილია და 160 წელია განუწყვეტლივ მოქმედებს; საქართველოს სოფლებში კი ათეულობით უნიკალური მოხატული ხის მეჩეთი დგას.
*მთვარის კალენდარზე დამოკიდებული თარიღები ადგილობრივ თემში ზუსტდება
თბილისის სინაგოგა

ებრაული თემი

თბილისის სინაგოგა · 1904
ამ კვირას
შაბათის დაწყება — პარასკევს19:56
ჰავდალა — შაბათს20:58
კვირის საკითხავი (პარაშა): Shoftim · פרשת שופטים
ებრაული კალენდრით: 27 Av 5786 · כ״ז בְּאָב תשפ״ו
კალენდარი
როშ ჰა-შანა — 12 სექტემბერი · 33 დღეში
ებრაული ახალი წელი და სინანულის ათი დღის დასაწყისი; სინაგოგაში შოფარს უკრავენ, სუფრაზე ვაშლი თაფლით მიირთმევა — „ტკბილი წლისთვის".
შაბათი — ყოველ კვირას
შესვენების კვირეული დღე — შესაქმის მეშვიდე დღის ხსოვნა. ორი სანთლის დანთება მას „ესალმება", ჰავდალა (ღვინო, სანელებლები, ალი) კი „ეთხოვება" — სიტყვა „განშორებას" ნიშნავს.
ვაჟა-ფშაველას ქუჩა 33 შაბათობით და დღესასწაულებზე სტუმრები მისასალმებელია გახსენი რუკაზე
ქართველი ებრაელობა 26 საუკუნეს ითვლის — და საქართველო ამაყობს ისტორიით, რომელშიც ანტისემიტიზმს თითქმის კვალი არ დაუტოვებია. სინაგოგა 1998 წელს კვლავ თემს დაუბრუნდა.
Hebcal-ის კალენდრით
სულიწმიდის ეკლესია

კათოლიკური თემი

სულიწმიდის ეკლესია · 2000
ღვთისმსახურება
დღეს დიდი დღესასწაული არ არის.
საკვირაო წირვა11:00
წირვა სამუშაო დღეებში18:00
კალენდარი (გრიგორიანული)
მიძინება (კათ.) — 15 აგვისტო · 5 დღეში
ღვთისმშობლის ზეცად აყვანის დღესასწაული — იგივე მოვლენა, რასაც მართლმადიდებლები 28 აგვისტოს ზეიმობენ: ერთი ისტორია, ორი კალენდარი.
ყველა წმინდანის დღე — 1 ნოემბერი · 83 დღეში
ყველა წმინდანის საერთო ხსენების დღე — 1 ნოემბერს; ბევრ ქვეყანაში ოჯახები საფლავებს სანთლებით ანათებენ.
ძველი თბილისი წირვის დროებში წირვა ქართულადაც და ინგლისურადაც გახსენი რუკაზე
როცა ისტორიული კათოლიკური ტაძარი საკათედროდ იქცა, თემმა ახალი, ნათელი ეკლესია ააშენა — პატარა, მაგრამ ცოცხალი თემი, თბილისის მრავალფეროვნების განუყოფელი ნაწილი.
საათები საორიენტაციოა — დააზუსტეთ ეკლესიაში
ქრისტე მაცხოვრის ეკლესია

სომხური სამოციქულო ეკლესია

ქრისტე მაცხოვრის ეკლესია · 1887
ღვთისმსახურება
დღეს დიდი დღესასწაული არ არის.
სურბ პატარაგი (ლიტურგია) — კვირას11:00
კალენდარი (სომხური ეკლესიისა)
მარიამობა და ყურძნის კურთხევა (სომხ.) — 16 აგვისტო · 6 დღეში
სომხური ეკლესია მიძინებას 15 აგვისტოსთან უახლოეს კვირას ზეიმობს — ტაძრებში ყურძენი იკურთხება (ხაღოღორნეკი) და პირველი მტევანი კურთხევამდე არ იჭმევა.
ჯვრის ამაღლება (სომხ.) — 13 სექტემბერი · 34 დღეში
სომხური ეკლესიის ხუთი მთავარი დღესასწაულიდან ერთ-ერთი — 14 სექტემბერთან უახლოეს კვირას.
ძველი თბილისი კვირას და დღესასწაულებზე სტუმრები მისასალმებელია გახსენი რუკაზე
სომხეთმა ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგიად 301 წელს მიიღო — პირველმა მსოფლიოში. თბილისის თემმა ეს ეკლესია ნავსადგურის ოქროს ხანაში ააგო; ვარდავარზე კი მთელი ქალაქი იცნობს მათ მხიარულ წყლის დღესასწაულს.
საათები საორიენტაციოა — დააზუსტეთ ეკლესიაში
წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

ბერძნული სამრევლო

წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია · 1871
ღვთისმსახურება
მისდევს საქართველოს ეკლესიის კალენდარს — დღესასწაულები ქართული ეკლესიის თავშივეა.
დილის წირვა09:00
მწუხრი17:00
კალენდარი
ფერისცვალება — 19 აგვისტო · 9 დღეში
თაბორის მთაზე ქრისტე სამი მოწაფის თვალწინ ღვთაებრივი ნათლით „იცვალა ფერი". საქართველოში ამ დღეს ახალ მოსავალს — ყურძენსა და ხილს — აკურთხებენ.
ნიკოლოზობა — 19 დეკემბერი — ტაძრის დღესასწაული
წმინდა ნიკოლოზის ხსენება — მეზღვაურთა და მოგზაურთა მფარველისა; საპორტო თბილისისთვის განსაკუთრებული დღეა.
პარნავაზ მეფის ქუჩა ღიაა ყოველდღე თბილისის უძველესი ეკლესია გახსენი რუკაზე
1871 წელს ბერძენმა ვაჭრებმა ააგეს — თბილისის უძველესი მოქმედი ეკლესია. ბერძნული თემი ქალაქის დაბადებასთანვე იდგა, და წმინდა ნიკოლოზის ზარები დღემდე ისმის ძველი თბილისის ქუჩებში.

სტუმრებისთვის — მცირე ლექსიკონი

ფაჯრი — განთიადის ლოცვა · ზუჰრი — შუადღის · ასრი — ნაშუადღევის · მაღრიბი — მზის ჩასვლის · იშა — ღამის · ჯუმა — პარასკევის საერთო ლოცვა · ჰიჯრი — ისლამური კალენდარი · შაბათი — შესვენების კვირეული დღე, პარასკევის საღამოდან · ჰავდალა — შაბათის დასრულების რიტუალი · პარაშა — თორის კვირეული საკითხავი · სურბ პატარაგი — სომხური ლიტურგია · მარხვა — თავშეკავებisა და მომზადების პერიოდი · წირვა — საეკლესიო ღვთისმსახურება

ერთი დღე ლოცვის რიტმში — რას ნიშნავს ხუთი ნამაზი

ვინც ამ ტრადიციას გვერდიდან უყურებს — ასე გამოიყურება თქვენი მუსლიმი მეზობლის დღე:
ფაჯრი · 04:28
დღე იწყება მანამ, სანამ სამყარო გაიღვიძებს — პირველი ფიქრი სიჩუმეში.
ზუჰრი · 13:24
დღის პიკზე შეჩერება — შეხსენება, რომ საქმეზე დიდი რაღაც არსებობს.
ასრი · 17:16
დღე მწიფდება — მადლიერების პაუზა, სანამ საღამო მოვა.
მაღრიბი · 20:27
მზე ზღვაში ეშვება — და დღე მადლობით სრულდება.
იშა · 22:01
ბოლო ლოცვა დღეს მშვიდად ხურავს — ძილის წინ სამყაროსთან შერიგება.
მსგავსი რიტმი ყველა ტრადიციას აქვს: ებრაული შაბათი კვირას აჩერებს, საეკლესიო ზარები დღეს ლოცვის საათებად ყოფდნენ. სხვისი რწმენის რიტმის ცოდნა — მეზობლის პატივისცემის პირველი ნაბიჯია.
დღის სულიერი ცოდნა · №12
რას ნიშნავს „რამაზან-ბაირამი" და „კურბან-ბაირამი"?
ასე უწოდებენ საქართველოში ეიდ ალ-ფიტრსა და ეიდ ალ-ადჰას — რამადანის დასრულებisა და მსხვერპლშეწირვის დღესასწაულებს; ორივე ოფიციალური აღნიშვნის დღეა საქართველოში.
ყოველ დღე — ახალი მიკრო-გაკვეთილი · ხვალ: „რატომ არის ქართველი ებრაელობა 26 საუკუნის?”

მოახლოებული სულიერი დღეები — და რას ნიშნავს თითოეული

● 14 აგვისტო · 4 დღეში
შაბათის დასაწყისი — 19:56
შესვენების კვირეული დღე — შესაქმის მეშვიდე დღის ხსოვნა. ორი სანთლის დანთება მას „ესალმება", ჰავდალა (ღვინო, სანელებლები, ალი) კი „ეთხოვება" — სიტყვა „განშორებას" ნიშნავს.
● 14 აგვისტო · 4 დღეში
იწყება მარიამობის მარხვა
ორკვირიანი მარხვა მარიამობისთვის მოსამზადებლად — ხანმოკლე, მაგრამ მკაცრი. მარხვა შინაგანი მომზადების დროა, არა უბრალოდ დიეტა.
● 15 აგვისტო · 5 დღეში
მიძინება (კათ.)
ღვთისმშობლის ზეცად აყვანის დღესასწაული — იგივე მოვლენა, რასაც მართლმადიდებლები 28 აგვისტოს ზეიმობენ: ერთი ისტორია, ორი კალენდარი.
● 16 აგვისტო · 6 დღეში
მარიამობა და ყურძნის კურთხევა (სომხ.)
სომხური ეკლესია მიძინებას 15 აგვისტოსთან უახლოეს კვირას ზეიმობს — ტაძრებში ყურძენი იკურთხება (ხაღოღორნეკი) და პირველი მტევანი კურთხევამდე არ იჭმევა.
● 19 აგვისტო · 9 დღეში
ფერისცვალება
თაბორის მთაზე ქრისტე სამი მოწაფის თვალწინ ღვთაებრივი ნათლით „იცვალა ფერი". საქართველოში ამ დღეს ახალ მოსავალს — ყურძენსა და ხილს — აკურთხებენ.
● 24 აგვისტო · 14 დღეში
მავლიდი*
მუჰამედ წინასწარმეტყველის დაბადების ხსოვნა — ლოცვით, საგალობლებით და მოწყალებით; ტრადიციები თემებში განსხვავდება.
● 28 აგვისტო · 18 დღეში
მარიამობა
ღვთისმშობლის მიწიერი ცხოვრებიდან მშვიდი გამოთხოვების — მიძინების — დღე; საქართველოში ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი დღესასწაულია.
● 12 სექტემბერი · 33 დღეში
როშ ჰა-შანა (Rosh Hashana)
ებრაული ახალი წელი და სინანულის ათი დღის დასაწყისი; სინაგოგაში შოფარს უკრავენ, სუფრაზე ვაშლი თაფლით მიირთმევა — „ტკბილი წლისთვის".
● 13 სექტემბერი · 34 დღეში
ჯვრის ამაღლება (სომხ.)
სომხური ეკლესიის ხუთი მთავარი დღესასწაულიდან ერთ-ერთი — 14 სექტემბერთან უახლოეს კვირას.
* მთვარის კალენდარზე დამოკიდებული თარიღი — ადგილობრივ თემში ზუსტდება

როგორ მზადდება ეს გვერდი

წყაროები ღიაა: ნამაზის დროები — Diyanet-ის მეთოდით; ებრაული კალენდარი — Hebcal; მართლმადიდებლური, კათოლიკური და სომხური თარიღები — ჩვენივე კალენდრული გამოთვლით.
თანასწორობა: ექვსივე ტრადიცია ერთნაირი პატივისცემით არის წარმოდგენილი; განმარტებები აღწერითია და არა სარწმუნოებრივი.
რეკლამა ამ გვერდზე არ არის — რედაქციული გადაწყვეტილებით.
საბოლოო წყარო ყოველთვის თქვენი სასულიერო პირია — ჩვენ მხოლოდ კალენდარი ვართ.

ხშირი კითხვები

რომელ საათზეა დღეს მაღრიბი თბილისში?

დღეს, 10 აგვისტოs — 20:27-ზე.

როდის იწყება შაბათი ამ კვირას თბილისში?

პარასკევს, სანთლების დანთება 19:56-ზე; ჰავდალა — შაბათს, 20:58-ზე.

რას ნიშნავს ფერისცვალება და როდის არის?

თაბორის მთაზე ქრისტე სამი მოწაფის თვალწინ ღვთაებრივი ნათლით „იცვალა ფერი". საქართველოში ამ დღეს ახალ მოსავალს — ყურძენსა და ხილს — აკურთხებენ. წელს — 19 აგვისტოs, 9 დღეში.

სად არის მეჩეთი, სინაგოგა და ეკლესიები თბილისში?

ექვსივე ტაძარი ძველ თბილისშია, ერთმანეთისგან რამდენიმე წუთის სავალზე — ფოტოები, მისამართები და რუკის ბმულები ზემოთ, თითოეულ თავშია.

განახლდება დღეში ერთხელ, დილით · ექვსივე ტრადიცია თანაბარი პატივისცემით · რეკლამა ამ გვერდზე არ არის · მისამართები და საათები საორიენტაციოა

გაუზიარეთ ეს სტატია
მიჰყევით:
მთავარი რედაქტორი — შენი თბილისი. ზედამხედველობს რედაქციულ სტანდარტებს, წყაროების გადამოწმებას და გუნდის მუშაობას.
კომენტარები ჯერ არ არის

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იქნება. სავალდებულო ველების მონიშვნის ნიშანი *